L asceltadellaBcedinonmodificare,afrontedell’aumentodel
tassodiinflazione,itempidiuscitadalprogrammadiacquistidi
titoliconilqualehasostenutoleeconomieeuropeedurantela
crisipandemica,cisembragiusta,anchesenoncipare
convincentel’argomentopostoasostegnodiquestascelta.
LaBcedichiaradinondovercambiarepoliticaperchénellesue
previsionil’inflazionecheosserviamooggiètemporanea,dovrebbeattenuarsi
giànel2022,perpoitornaresottoilivellidesideratineidueannisuccessivi,cioè
nel2023enel2024.Questaprevisionenonconvince,enonvorremmoche,se
fossesmentitaabreve,cambiasselasceltacorrettadinonirrigidire
anticipatamentelapoliticamonetaria.Essenzialmente(vedil’intervistadi
PhilipLane,chiefeconomistdellaBce,sulSole24Oredell’11gennaio)le
valutazionisullatemporaneitàdell’inflazionesibasanosulfattochenonsi
riscontranoancoraneimercatieuropeicomportamentidettatidaaspettative
diinflazionetalidadeterminarel’avviodiunaspiraleinflazionistica.In
sostanza,cisiriferiscealfattochelecontrattazionineimercati,soprattuttonel
mercatodellavoro,nonincorporanoancorafuturiaumentiattesideiprezzi.
Quandoquestoavviene,l’aumentodeiprezzisiautoalimentanellaspirale
prezzi-salari.Orailgiocodelleaspettativeèimportanteancheneimercatireali,
nonsoloinquellifinanziari,mal’economiarealeècomplessaesimuovepiù
lentamentediquellafinanziaria.L’aumentodeiprezziallaproduzione,oltre
chediquellialconsumo,cheoggiosserviamoèunfenomenosostanzialmente
globaleenonpuòessereliquidatoconfacilitàdichiarandochelescarsitàdi
offertachenesonolacausascomparirannorapidamente.Icollidibottiglia,
l’aggiustamentoversol’altodeiprezzidell’energia,aldilàdelleoscillazioni
speculative,leguerrecommercialielaricomposizionedellecateneproduttive
globalisonoinpartemanifestazionidiproblemistrutturalioingradodi
generarli,equindidiindurre,senonrapidamenterisolti,“aspettative”di
inflazione,chesonoilfenomenochelebanchecentralitemono.Comegià
affermatosuquestecolonne,sel’aumentodeiprezzicheoggiosserviamo
determinafortiimpattisuiredditid’impresadialcunisettoriesuiredditida
lavoro,nonèaffattodettochel’inflazionepossarimaneretemporanea.Anche
seiprezzioggiaumentatinoncontinuasseroadaumentare,maneppure
diminuisseropertornareallivelloprecedente,visarebbeun“non
temporaneo”mutamentodelladistribuzionedeiredditireali:alcunisettorie
alcunecategoriesisarebberoavvantaggiati,altriavrebberoperso.Inoltre,
poichégranpartedell’attualespintaalrialzodeiprezzivienedaprezzi
all’importazione,èilredditorealecomplessivodelPaesechesiriduce.
L’aggiustamentopuòessereaffidatoalmercato,maintalcasoèdifficile
pensareche,afrontediunaumentodeiprezzipermanenteanchese
realizzatosiinunsoloanno,nonvisiaunarichiestadiadeguamentosalariale,
unavoltachesaràsuperatalafasediripresaincuiiredditicresconorispetto
allacadutadel2020eincuilapreoccupazioneprincipaleèquelladirecuperare
ipostidilavoropre-crisi.Èfacilepoitrasformareunapprocciocontrattuale
backwardlooking,cioècheguardaindietroperadeguarsiall’inflazionepassata,
aunapprocciocheanticipaladinamicadeiprezzi,cheèciòchelebanche
centraliappuntononamano.
Sistadiscutendooggidellapossibilitàchesiailbilanciopubblicoafarsi
parzialmentecaricodell’aggiustamento,soprattuttoconriferimentoaiprezzi
dell’energia.Masarebbeunprovvedimentotemporaneoopermanente?Èuna
stradadifficiledalasciareunavoltaimboccata.
Sesiamodubbiosisullatemporaneitàdell’inflazione,perchéallorapensiamo
chelaposizionedellaBcesiagiusta?Perchéunastrettamonetarianonsarebbe
larispostacorrettaaun’inflazionechenascedashockdioffertaenondashock
didomanda.Leattualicarenzediofferta,cheletransizionidigitalieecologiche
incuituttiiPaesisistannoimpegnandorischianonelbreveperiododi
acutizzare,hannobisognodicrescitaedipolitichemirateasostegno
dell’offerta.Questesonocompitodellepolitichedibilancioerichiedono
maggiorecooperazioneinternazionale.Lapoliticamonetariadevetenerconto
diquestiobiettivieunaumentodeitassidiinteressenonèlarispostagiustaai
problemidiaggiustamentostrutturalecheoggisonoallabasedellaspinta
inflattiva.Unaumentodeitassidiinteresseavrebbedueeffettinegativisulle
imprese.Ilprimosarebbequellodiaumentareicosti,ilsecondoquellodi
influenzarelepolitichediprezzospingendoadaumentareimarkup,ove
possibile,enonaridurli,poichétassidiinteresseelevatispingonoadare
maggiorvaloreaiprofittiattualirispettoaquellifuturi.Sono,quindi,le
politichedibilanciochedovrannocontinuareaessereprotagoniste,a
condizionechesianodirettesoprattuttoalsostegnodell’offertaenondella
domanda,chelaspesapubblicasispostisuquellaperinvestimentiecheanche
questatengaconto,neitempienelledimensioni,dellacapacitàdi
aggiustamentodelleproduzionipernoncreareulteriori“temporanee”
scarsitàdiofferta.Possibilmentelapoliticamonetariadovrebbeaccomodare
lesceltedibilancio,ovviamentesevirtuose.
Nessun commento:
Posta un commento